دیسک و صفحه کلاچ چیست؟

سیستم انتقال قدرت، قلب تپنده هر خودرویی است و کلاچ نقش حیاتی در این سیستم ایفا می‌کند. در مرکز این عملکرد، دو قطعه کلیدی قرار دارند دیسک و صفحه کلاچ. این قطعات، پل ارتباطی بین موتور و جعبه دنده هستند و امکان تعویض نرم و کنترل‌شده دنده را فراهم می‌کنند. آشنایی با عملکرد، نگهداری و زمان تعویض این قطعات نه تنها موجب افزایش عمر مفید خودرو می‌شود، بلکه در ایمنی و لذت رانندگی نیز تأثیر بسزایی دارد.

دیسک و صفحه چیست؟ 

دیسک و صفحه کلاچ مجموعه‌ای از قطعات هستند که انتقال قدرت از موتور به جعبه دنده را قطع و وصل می‌کنند. این عمل با فشردن پدال کلاچ توسط راننده انجام می‌شود.

از دید فنی، کلاچ یک وسیله مکانیکی برای قطع و وصل جریان توان (گشتاور) است. مجموعه دیسک و صفحه معمولاً از یک دیسک کلاچ (Flywheel یا فشاردهنده)، یک صفحه کلاچ و یک بلبرینگ کلاچ تشکیل شده است. این مجموعه بین موتور و جعبه دنده نصب می‌شود و با ایجاد اصطکاک کنترل‌شده، امکان درگیر شدن تدریجی موتور با چرخ‌دنده‌ها را فراهم می‌کند.

دیسک و صفحه چه نقشی در خودرو دارد؟

نقش اصلی دیسک و صفحه، انتقال و کنترل گشتاور موتور به سمت جعبه دنده و در نهایت چرخ‌ها است.

قطع انتقال قدرت: با فشردن پدال، اتصال بین موتور و جعبه دنده قطع می‌شود تا راننده بتواند به راحتی دنده را تعویض کند.

اتصال تدریجی قدرت: با رها کردن تدریجی پدال، اتصال بین موتور و جعبه دنده به آرامی برقرار می‌شود تا خودرو به نرمی شروع به حرکت کند یا سرعت آن تغییر کند.

جلوگیری از آسیب به گیربکس: این قطع و وصل نرم، از وارد آمدن شوک و فشار ناگهانی به چرخ‌دنده‌های ظریف جعبه دنده جلوگیری می‌کند.

حفاظت از موتور: در صورت قفل شدن ناگهانی چرخ‌ها، کلاچ می‌لغزد و از آسیب دیدن موتور جلوگیری می‌کند.

 اجزای اصلی دیسک و صفحه

دیسک کلاچ 

دیسک کلاچ قطعه‌ای سنگین و دایره‌ای شکل است که به فلایویل موتور پیچ می‌شود. این قطعه دارای فنرهای دیافراگمی یا مارپیچی است که با ایجاد فشار، صفحه کلاچ را به سمت فلایویل می‌فشارد تا اصطکاک لازم برای انتقال قدرت ایجاد شود. با فشردن پدال، این فشار برداشته می‌شود.

صفحه کلاچ

صفحه کلاچ بین دیسک (فشاردهنده) و فلایویل موتور قرار می‌گیرد. این صفحه از یک هسته فلزی با لنت‌های اصطکاکی در دو طرف (مشابه لنت ترمز) تشکیل شده است. این لنت‌ها معمولاً از مواد کامپوزیتی ساخته می‌شوند تا در برابر حرارت و سایش مقاوم باشند. صفحه کلاچ به محور ورودی جعبه دنده متصل است.

بلبرینگ کلاچ

بلبرینگ کلاچ یا یاتاقان کششی، قطعه کوچکی است که با فشردن پدال، به سمت مرکز دیسک کلاچ (فشاردهنده) حرکت کرده و با فشردن فنرهای آن، باعث رها شدن فشار از روی صفحه کلاچ می‌شود. این عمل، انتقال قدرت را قطع می‌کند.

علائم خرابی دیسک و صفحه

لرزش و تکان خوردن خودرو: هنگام شروع حرکت یا درگیر کردن کلاچ، خودرو به جای حرکت نرم، دچار لرزش می‌شود. این اغلب به دلیل سایش ناهمگون یا روغنی شدن سطح لنت صفحه کلاچ است.

سفتی یا شل شدن غیرعادی پدال کلاچ: احساس تغییر در مقاومت پدال نسبت به حالت عادی.

بوی سوختگی: بوی شبیه سوختن لاستیک یا مواد نسوز، ناشی از گرمای بیش از حد و سوزاندن لنت‌های صفحه کلاچ.

لغزش کلاچ: با فشار دادن پدال گاز، دور موتور افزایش می‌یابد ولی سرعت خودرو متناسب با آن زیاد نمی‌شود. این نشانه واضح سایش کامل لنت‌ها است.

صداهای غیرعادی: ایجاد صداهای تقه، سایش یا خش‌خش هنگام فشردن یا رها کردن پدال کلاچ که می‌تواند نشانه خرابی بلبرینگ یا قطعات دیگر باشد.

دشواری در تعویض دنده: جا نرفتن دنده یا شنیدن قژقژ هنگام تعویض دنده.

اگر هنگام تعویض دنده با لرزش، سفتی پدال یا افت شتاب مواجه هستید، زمان تعویض و خرید دیسک و صفحه خودروی شما فرا رسیده است. فروشگاه لوازم یدکی خالقی مجموعه‌ای کامل از دیسک و صفحه‌های اصلی و باکیفیت را برای انواع خودروهایچینی با قیمت رقابتی و ضمانت اصالت کالا عرضه می‌کنیم.

عمر مفید دیسک و صفحه چقدر است؟

عمر مفید دیسک و صفحه به عوامل متعددی بستگی دارد و عدد ثابتی نیست. این عوامل شامل:

نوع رانندگی: اصلی‌ترین عامل.

نوع خودرو و موتور: خودروهای پرقدرت یا دیزلی گشتاور بیشتری دارند.

محیط رانندگی: رانندگی شهری با ترافیک سنگین در مقایسه با رانندگی بین‌شهری.

کیفیت قطعات و نحوه نصب

به طور متوسط، عمر یک مجموعه دیسک و صفحه باکیفیت و تحت شرایط رانندگی نرمال، بین ۸۰,۰۰۰ تا ۱۲۰,۰۰۰ کیلومتر است. اما ممکن است در شرایط سخت به زیر ۵۰,۰۰۰ کیلومتر نیز برسد.

 بهترین زمان تعویض و خرید دیسک و صفحه

بهترین زمان تعویض و خرید دیسک و صفحه، پیش از بروز کامل خرابی است. با مشاهده اولین علائم جدی مانند لغزش کلاچ یا لرزش مداوم، باید برای بررسی و تعویض احتمالی اقدام کرد. تعویض به موقع از آسیب‌های جانبی و پرهزینه‌تر به فلایویل یا جعبه دنده جلوگیری می‌کند. همچنین، بهتر است هنگام تعویض، مجموعه کامل (دیسک، صفحه و بلبرینگ) با هم عوض شوند.

 نکات مهم برای افزایش عمر دیسک و صفحه

• از نیم‌کلاچ مداوم به شدت پرهیز کنید.
• در سربالایی‌ها از ترمز دستی برای ثابت نگه داشتن خودرو استفاده کنید، نه از درگیری دنده.
• پدال کلاچ را کاملاً فشار دهید و آن را به آرامی رها کنید.
• پس از تعویض دنده، پای خود را از روی پدال کلاچ بردارید.
• از حرکت‌های ناگهانی و سریع (کلاچ دادن) خودداری کنید.
• از قرار دادن بار بیش از حد مجاز خودرو بپرهیزید.
• در ترافیک‌های سنگین، فاصله مناسبی با خودروی جلویی حفظ کنید تا مجبور به توقف و حرکت‌های مکرر با کلاچ نشوید.
• سرویس دوره‌ای و بررسی تنظیمات کلاچ را فراموش نکنید.

دیسک و صفحه کلاچ، با وجود سادگی ظاهری، از حیاتی‌ترین اجزای سیستم انتقال قدرت خودرو هستند. عملکرد صحیح آنها مستقیماً بر روی تجربه رانندگی، ایمنی و سلامت فنی خودرو تأثیر می‌گذارد. شناخت علائم خرابی، رانندگی صحیح و پیشگیرانه، و سرمایه‌گذاری بر روی خرید قطعات باکیفیت و نصب حرفه‌ای، کلید دستیابی به حداکثر عمر مفید این قطعات است.

به یاد داشته باشید که تعویض و خرید دیسک و صفحه به‌موقع ، نه تنها یک هزینه، بلکه یک سرمایه‌گذاری برای جلوگیری از هزینه‌های سنگین‌تر تعمیرات گیربکس و موتور در آینده است. با رعایت نکات، می‌توانید سال‌ها از عملکرد نرم و مطمئن سیستم کلاچ خودروی خود لذت ببرید.

در دنیای امروز که نگهداری بهینه خودروها اهمیت فزاینده‌ای یافته است، به‌ویژه برای دارندگان خودروهای وارداتی مانند خودروهای چینی دیگنیتی، فیدلبتی و جک دسترسی به قطعات یدکی با کیفیت امری حیاتی است. ما توصیه می‌کنیم که در صورت نیاز به تعویض، از خرید لوازم یدکی ماشین چینی با کیفیت بالا که توسط تأمین‌ کنندگان معتبر  مانند فروشگاه لوازم یدکی خالقی عرضه می‌شوند، استفاده نمایید تا از همخوانی کامل ابعاد و دوام مواد اطمینان حاصل کنید. برای کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره تماس با ما حاصل نمایید.